Czy księgowa może rejestrować spółki?

Wstęp.


Biura rachunkowe rywalizują pomiędzy sobą nie tylko ceną, ale także oferując coraz większy zakres usług. Część z nich rozważa rozszerzenie swojej działalności o rejestrację spółek. Jednak z tego typu działalnością związane są pewne ryzyka.


Rejestracja spółek jest działalnością regulowaną.


Co prawda nie ma przepisu prawa, który zabraniałby księgowej świadczenia usług zakładania spółek z o.o., jednak od 31 października 2021 r. tego typu usługi są działalnością regulowaną. Zatem ich wykonywanie zostało uzależnione od spełnienia warunków określonych w przepisach prawa oraz uzyskania wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów.


Przepisy prawa wymagają m.in. niekaralności za określone przestępstwa oraz posiadanie wiedzy lub doświadczenia związanego z działalnością na rzecz spółek lub trustów. Warunek ten uznaje się za spełniony w przypadku ukończenia szkolenia lub kursu obejmujących prawne lub praktyczne zagadnienia związane z działalnością na rzecz spółek lub trustów lub wykonywania, przez okres co najmniej roku, czynności związanych z działalnością na rzecz spółek lub trustów - potwierdzonych odpowiednimi dokumentami.


Świadczenie usług rejestracji spółek bez spełnienia wymogów przewidzianych w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (w tym m.in. uzyskania wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów) zagrożone jest karą pieniężną do 100 000 złotych.


Kwestia doradztwa podatkowego.


Klient zainteresowany usługą rejestracji spółki często oczekuje również przy okazji doradztwa podatkowego np. związanego z tym jak wypłacać pieniądze spółki, czy wprowadzić do niej określone składniki majątkowe z własnej działalności gospodarczej.


Udzielenie odpowiedzi na tego typu pytania często będzie świadczeniem usług doradztwa podatkowego, które zastrzeżone jest dla doradców podatkowych, adwokatów radców prawnych i biegłych rewidentów. Jeśli księgowa nie posiada tych uprawnień, a będzie to robiła, to naraża się na odpowiedzialność karną, może zostać ukarana karą 50 000 zł oraz zakazem prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie księgowości czy wykonywania zawodu na okres do 15 lat.


Nawet, gdyby księgowa posiadała ubezpieczenie OC w zakresie świadczenia usług doradztwa podatkowego, może ono nie chronić jej w sytuacji, gdy nie posiada uprawnień do świadczenia takich usług. Polisy ubezpieczeniowe lub OWU często zawierają zapis wyłączający odpowiedzialność ubezpieczyciela, w sytuacji, gdy szkoda powstała w związku z usługą świadczoną przez osobę nieposiadającą wymaganych przez prawo uprawnień.


Rejestracja spółki jest usługą prawną.


Okoliczność ta jest istotna w związku z tym, że obowiązkowe ubezpieczenie biur rachunkowych nie zabezpiecza księgową w razie świadczenia usług z tego tytułu. W tym zakresie nie chroni również ubezpieczenia nadwyżkowe ani w zakresie doradztwa podatkowego.


Założenie spółki wymaga często znajomości różnych dziedzin prawa nie tylko kodeksu spółek handlowych, lecz także cywilnego, rodzinnego, spadkowego a nawet karnego. Nawet, w przypadku rejestracji przez S24 klient może zarzucić księgowej, że nie uwzględniła przykładowo okoliczności, którą opisał w treści wiadomości e-mail i mogła przyjąć o wiele lepsze dla niego rozwiązanie, w wyniku czego poniósł on jakąś szkodę.


Odnosząc się do kwestii prawa karnego, utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być w pewnych okolicznościach przestępstwem. Dotyczy to przykładowo sytuacji, gdy wspólnik zakłada osobę prawną, żeby udaremnić wyegzekwowanie kwoty zasądzonej przeciw niemu na podstawie orzeczenia sądu.


Podsumowanie.


Rejestracja spółki przez księgową wymaga uzyskania wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów. Połączona jest z ryzkiem odpowiedzialności związanej ze świadczeniem usług prawnych lub doradztwem podatkowym, które nie są objęte ochroną ubezpieczenia OC biur rachunkowych.